Algemene dekkingsmiddelen

Lokale heffingen

Met ingang van 2027 wijzigt de verdeling van de jaarlijks bijdrage aan de BsGW over de verschillende taakvelden. Voor meer informatie zie de raadsinformatiebrief van 22 juli 2026.

Algemene uitkering

Het gemeentefonds is een fonds op de rijksbegroting waaruit de gemeenten jaarlijks een algemene uitkering ontvangen. Met deze uitkering moeten gemeenten hun taken vervullen, minimaal op het niveau zoals dit door de wet wordt voorgeschreven. Ook wordt hiermee het bestuurlijke en ambtelijke apparaat in stand gehouden. Van verschillende ministeries krijgen gemeenten daarnaast specifieke uitkeringen om specifieke taken te vervullen.
In de besteding van de algemene uitkering is de gemeente vrij. Wel staan hier wettelijke taken tegenover. Over de besteding hoeft geen verantwoording aan het Rijk te worden afgelegd. De algemene uitkering is voor gemeenten de belangrijkste vrij besteedbare inkomstenbron.
De gegevens die in deze begroting zijn opgenomen ten aanzien van het gemeentefonds zijn gebaseerd op de gegevens uit de septembercirculaire 2026.

Septembercirculaire 2026

De septembercirculaire 2026 is volgens planning op Prinsjesdag verschenen.

Ontwikkeling accres
Gemeenten ontvangen geld uit het gemeentefonds, het accres. Jaarlijks wordt bekeken of het accres moet worden aangepast. Dat gebeurt op basis van de groei van de Nederlandse economie (volumeaccres) en de prijsstijgingen (prijsaccres). In de septembercirculaire 2026 is de raming voor het accres geactualiseerd. Het accres is licht gestegen over de jaren 2027 tot en met 2030.
Uitkeringsfactor en hoeveelheidsverschillen
De uitkeringsfactor daalt, waardoor de algemene uitkering afneemt. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd met hoeveelheidsverschillen. Op basis van de laatst bekende gegevens zijn een aantal maatstaven omhoog bijgesteld. Dit leidt dan weer tot een toename van de algemene uitkering.

Taakmutaties
In de septembercirculaire zijn een aantal taakmutaties opgenomen, waaronder de Wet versterking regie volkshuisvesting. Met de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting ontstaan er extra werkzaamheden voor de gemeentes. Deze werkzaamheden hebben financiële gevolgen welke structureel van aard zijn. Hiervoor zijn middelen ter beschikking gesteld.

Decentralisatie uitkeringen
Voor openbare bibliotheken is er in 2027 extra geld beschikbaar gesteld middels een decentralisatie uitkering. Ook voor problematische schulden zijn er structureel middelen beschikbaar gesteld.  

Het effect van de septembercirculaire 2027 is voor de gemeente Stein als volgt:

Stelpost prijsstijgingen
De index van het bruto binnenlands product laat voor de jaren 2027 tot en met 2030 een gemiddelde prijsstijging zien van 2.8 %. Op basis van de meicirculaire is gerekend met een gemiddelde van 2.6 %. De septembercirculaire is het uitgangspunt van onze begroting. Om toch rekening te houden met het verschil is er een stelpost prijsstijgingen van € 150.000 per jaar opgenomen voor de jaren 2027 tot en met 2030.

Dividend

De gemeente heeft aandelen in vennootschappen. Door enkele vennootschappen wordt dividend uitgekeerd. In onderstaand overzicht is een specificatie van de belangrijkste baten (dividend) en lasten van de aandelen opgenomen.

Dividend aandelen Enexis en BNG
Conform kaderbrief is bij de berekening van het dividend van Enexis is in de begroting 2027 en in de meerjarenraming 2028-2030 rekening gehouden met een bedrag van € 0,67 per aandeel.
Bij de berekening van het dividend van BNG is in de begroting 2027 en in de meerjarenraming 2028-2030 rekening gehouden met een bedrag van € 1,41 per aandeel.

Rentelasten beleggingen

De aandelen van de beleggingen zijn als activa op de balans opgenomen. Van activa worden rentelasten aan de exploitatie doorberekend.

Saldo financieringsfunctie

Dit betreft voornamelijk het saldo van de rente over de eigen financieringsmiddelen en het saldo van de toegerekende rente aan de producten van de programma's.

 Overige algemene dekkingsmiddelen

Bespaarde rente
Aan de taakvelden mag een rentevergoeding over het eigen vermogen worden toegerekend. Hierdoor wordt een “vergoeding” berekend over het eigen vermogen (een eigen financieringsmiddel) van de gemeente. Deze rente wordt als baten opgenomen in de begroting en aangeduid als bespaarde rente. In het BBV is expliciet opgenomen dat bespaarde rente kan worden berekend over het eigen vermogen én de voorzieningen.

Stelposten
Stelposten zijn posten die wel in de begroting zijn meegenomen voor het algemeen beeld, maar nog niet zijn uitgewerkt of ingevuld. Dit omdat nog niet bekend is hoe de verdeling precies plaatsvindt. Het is wenselijk zo min mogelijk met stelposten te werken. Indien de bedragen van deze stelposten in bovenstaande tabel negatief zijn (-), dan betekent dit dat de middelen beschikbaar zijn voor besteding.

Stelpost onderuitputting kapitaallasten
In deze begroting is de keuze gemaakt om een stelpost voor onderuitputting van kapitaallasten op te nemen. De aanleiding hiervoor is dat de realisatie van investeringsprojecten in een bepaalde mate wordt beïnvloed door externe factoren die buiten de directe beïnvloedingssfeer van de gemeente liggen. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot vertraging in de uitvoering van investeringen, waardoor de geraamde kapitaallasten niet of niet volledig in het betreffende begrotingsjaar tot realisatie komen. Met het opnemen van de stelpost wordt hier bij de begrotingsraming aan de voorkant rekening mee gehouden en wordt een meer realistische raming van de kapitaallasten beoogd. De omvang van de stelpost wordt gedurende de P&C-cyclus betrokken bij de beoordeling van de actuele voortgang van de investeringsplanning en waar nodig bijgesteld op basis van de feitelijke realisatie. De stelpost is gevormd conform de richtlijn die de provincie heeft opgesteld.