Sociale basis

De sociaal maatschappelijke visie wordt in 2026 vastgesteld en voorgelegd aan de gemeenteraad. De verdere uitwerking vindt plaats vanaf 2027 in 3 programma’s met ieder een uitvoeringsplan.

Mantelzorg speelt een belangrijke rol in het mogelijk maken dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven functioneren en deelnemen aan de samenleving. Door de toenemende vergrijzing en de groeiende druk op de zorg neemt het belang van mantelzorg verder toe. Daarom wordt onderzocht welke aanvullende impulsen kunnen bijdragen aan het versterken van mantelzorg binnen de gemeente Stein.
Een belangrijk aandachtspunt is het bereiken van mantelzorgers die momenteel niet in beeld zijn. Veel inwoners bieden ondersteuning aan een partner, familielid, vriend of buur, zonder zichzelf als mantelzorger te herkennen. Hierdoor wordt beschikbare ondersteuning niet altijd gevonden of benut. Samen met maatschappelijke organisaties, welzijnspartners en zorgaanbieders wordt verkend hoe deze groep beter bereikt kan worden en hoe meer mantelzorgers bekend kunnen worden bij de gemeente.
Daarnaast wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het voorkomen en verminderen van overbelasting en hoe mantelzorgers zich voldoende gezien, gehoord en gewaardeerd kunnen voelen. Daarbij wordt gekeken naar mogelijkheden om mantelzorgers tijdig te ondersteunen, de toegang tot informatie en voorzieningen te verbeteren en waar mogelijk de inzet van respijtzorg en andere vormen van ontlasting te stimuleren.

Bij deze verkenning worden de acht vraaggebieden voor mantelzorgondersteuning van Movisie gebruikt als inhoudelijk kader. Deze vraaggebieden bieden inzicht in de verschillende vormen van ondersteuning waaraan mantelzorgers behoefte kunnen hebben en vormen een praktische kapstok om te beoordelen of het huidige aanbod aansluit bij de behoeften van mantelzorgers in de gemeente Stein.

Tevens wordt gekeken naar succesvolle voorbeelden uit de regio en andere gemeenten. Een eerder onderzoek onder geregistreerde mantelzorgers leverde een beperkte respons op. Daarom wordt aanvullend onderzocht welke werkwijzen elders bijdragen aan het versterken van mantelzorg, het voorkomen van overbelasting, het vergroten van de zichtbaarheid van mantelzorgers en het bevorderen van waardering. De resultaten van deze verkenning worden gebruikt om te bepalen welke maatregelen passend zijn voor de gemeente Stein.

Hiermee wordt toegewerkt naar een situatie waarin meer mantelzorgers in beeld zijn, mantelzorgers tijdig passende ondersteuning kunnen vinden en zij zich voldoende gewaardeerd voelen, zodat zij hun belangrijke rol zo goed mogelijk kunnen blijven vervullen.

De wijkinformatiepunten vormen een laagdrempelige voorziening in iedere kern waar inwoners terecht kunnen met vragen over ondersteuning, welzijn, zorg, wonen en participatie. Om de toegankelijkheid en kwaliteit van deze voorziening te waarborgen worden de wijkinformatiepunten gecontinueerd en verder ontwikkeld. De doorontwikkeling van de wijkinformatiepunten krijgt vorm door structurele afstemming tussen de betrokken partners. Tijdens periodieke bijeenkomsten worden ervaringen uitgewisseld, ontwikkelingen besproken en verbetermogelijkheden in kaart gebracht. Daarnaast wordt gewerkt aan de verdere zichtbaarheid en bekendheid van de wijkinformatiepunten. Hiervoor is een communicatieplan opgesteld dat de komende periode verder wordt uitgevoerd.

Om inwoners zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen wordt ook geïnvesteerd in de deskundigheid van de professionals en vrijwilligers die werkzaam zijn binnen de wijkinformatiepunten. Daarom wordt een inventarisatie uitgevoerd naar de aanwezige kennis en vaardigheden. Op basis van de uitkomsten wordt bekeken op welke onderwerpen deskundigheidsbevordering wenselijk is, zodat medewerkers inwoners adequaat kunnen informeren, ondersteunen en doorverwijzen.
Door te blijven investeren in kwaliteit, samenwerking en bekendheid wordt de functie van de wijkinformatiepunten als herkenbare en toegankelijke toegang tot ondersteuning verder versterkt.

Door als gemeente actief deel te nemen aan regionale samenwerkingsverbanden sluiten lokale opgaven en regionale ontwikkelingen beter op elkaar aan. Kennis, afspraken en ontwikkelingen uit deze overleggen worden gedeeld binnen de organisatie en vertaald naar beleid en uitvoering. Zo versterken we de samenhang tussen gezondheid, preventie en ondersteuning. Er worden hierbij bewuste keuzes gemaakt over waar regionale samenwerking de meeste meerwaarde heeft. Deze werkwijze sluit aan op de sociaal-maatschappelijke visie en de daarin gestelde ambities. Het bestaande regionale aanbod wordt gemonitord en de beschikbare voorzieningen en samenwerkingsmogelijkheden worden in beeld gebracht. Op basis daarvan bepalen we waar versterking of aanvullende afspraken nodig zijn. Zo werken we samen met zorg- en welzijnspartners aan toegankelijke, passende ondersteuning voor inwoners, zoveel mogelijk dichtbij huis.

De sturingsinformatie binnen het Sociaal Domein wordt verder ontwikkeld. Hiermee ontstaat er beter inzicht in trends, ontwikkelingen en de effecten van beleid en uitvoering. Op basis van actuele gegevens kunnen ontwikkelingen tijdig gesignaleerd worden, kunnen er prognoses gemaakt worden en kan er beter vooruit gekeken worden. Deze informatie vormt de basis voor onderbouwde inhoudelijke en financiële keuzes. Hierdoor kan tijdig worden bijgestuurd, gerichter worden gestuurd op de maatschappelijke opgaven en kan de gemeenteraad beter worden geïnformeerd over de ontwikkeling en positie van het sociaal domein.

De gemeente geeft invulling aan inclusie door het perspectief van inwoners en ervaringsdeskundigen mee te nemen in beleid en uitvoering. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de Adviesraad Sociaal Domein en de daaronder vallende Klankbordgroep Inclusie en Toegankelijkheid. Deze worden ook de komende periode betrokken bij ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein, zodat signalen, ervaringen en aandachtspunten vanuit inwoners worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van beleid.

De vergrijzing leidt de komende jaren tot een toenemende vraag naar ondersteuning, passende woningen, informele zorg en voorzieningen. Om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig, gezond en actief te laten deelnemen aan de samenleving wordt ingezet op preventie, sociale verbinding en toegankelijke ondersteuning.

Op het gebied van preventie en toegankelijke ondersteuning wordt voortgebouwd op het onderzoek naar ouderencommunicatie en het aanvullende onderzoek onder 60-plussers. De uitkomsten worden benut om inwoners beter te bereiken met informatie, activiteiten, voorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden die bijdragen aan zelfstandig en vitaal ouder worden. Daarbij wordt ingezet op een toegankelijke informatievoorziening via zowel digitale als niet-digitale kanalen en op een betere ontsluiting van het bestaande aanbod op het gebied van welzijn, gezondheid en ondersteuning. Ook wordt ingezet op bewustwording rondom thema's als gezond ouder worden, wonen en toekomstige ondersteuningsbehoeften, zodat inwoners tijdig passende keuzes kunnen maken. Daarnaast wordt ingezet op preventieve thema's zoals valpreventie, bewegen, het voorkomen van eenzaamheid, digitale vaardigheden en weerbaarheid tegen digitale criminaliteit. Hiermee wordt beoogd zwaardere ondersteuningsvragen zoveel mogelijk te voorkomen of uit te stellen.

Het versterken van sociale verbinding vormt een tweede belangrijke pijler. Een sterk sociaal netwerk draagt bij aan welzijn, zelfredzaamheid en het voorkomen van eenzaamheid. Daarom wordt onderzocht hoe initiatieven zoals voorzorgcirkels kunnen bijdragen aan meer onderlinge betrokkenheid en ondersteuning tussen inwoners. Ook wordt bekeken hoe bestaande ontmoetingsactiviteiten en maatschappelijke initiatieven beter kunnen aansluiten bij de behoeften van ouderen en mantelzorgers.
Daarnaast wordt gewerkt aan een integrale aanpak rondom dementie. Door de vergrijzing zal het aantal inwoners met dementie de komende jaren toenemen. Daarom wordt een uitvoeringsplan ontwikkeld waarin wordt uitgewerkt hoe mensen met dementie en hun mantelzorgers zo goed mogelijk kunnen worden ondersteund. Hierbij wordt onder andere gekeken naar laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden, passende activiteiten en ondersteuning voor mantelzorgers. Ook wordt ingezet op het versterken van kennis en bewustwording bij verenigingen, vrijwilligersorganisaties en andere maatschappelijke partners, zodat inwoners met dementie zo lang mogelijk kunnen blijven deelnemen aan de samenleving.

Voor de uitvoering van deze ambitie wordt samengewerkt met de beleidsterreinen wonen, gezondheid, sport, cultuur, communicatie en het sociaal domein, zodat een integrale aanpak ontstaat die aansluit bij de gevolgen van de vergrijzing binnen de gemeente Stein.